Girişimcilik Trendleri

2019 yılında kurumsal girişimcilik dünyasında karşımıza çıkacakları Murat Tortopoğlu anlattı.

Murat Tortopoğlu

Murat Tortopoğlu, kendi firması olan Yaratıcı Yıkım ile yeni işler kurmak isteyen büyük kurumlara veya küçük takımlara inovasyon sürecinde iş modeli/yeni ürün rehberliği yapmaktadır. Yeni işlerin keşfi sürecinde ihtiyaçları olan neredeyse tüm konularda (iç)girişimcilerle ve inovasyon yöneticileri veya teknokent/tto yönetimleri ile yakından çalışmaktadır. Hızlandırma veya girişimcilik programlarında (iç)girişimcilere yeni iş geliştirme sürecinde danışmanlık desteği vermekte veya misafir girişimci (entrepreneur in residence) olarak yer almaktadır.

1- Kadın girişimciler

İşyerinde cinsiyet çeşitliliği çalışmaları farkındalıktan realiteye dönmeye başlıyor. Genel merkezi Kaliforniya eyaletinde olan halka açık şirketlerin yönetim kurulunda(YK) 2019 sonu itibariyle en az bir kadın yönetim kurulu bulunması gerekecek. 2021 yılında ise 6 ve üzeri YK üyesi olan şirketlerde en az 3 kadın YK üyesi bulunması gerekecek. Pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da kurumsal dünyadan daha hızlı yol olan girişimcilik ekosisteminde ise sadece kadın kuruculara yatırım yapan VC fonu 2014'te kuruldu.  

2018 yılı içinde, Goldman Sachs gibi firmaların da yatırım destekleri ile kurulan sadece kadın kurucuların ‘startup’larına yatırım yapan fonların sayısının on adete ulaştı.  Ülkemizde de benzer yapıların son yıllarda artan faaliyetleri ile birlikte hem ülkemizde hem de global arenada kadın kurucuları 2019 yılında daha çok görüyor olacağız.

2- Güneydoğu Asya ve Hindistan

2018 2. çeyreğinde dünya üzerinde yapılan VC yatırımlarının %47si Çin’li girişimlere yapılmıştı. 2019 yılında da bu bölgedeki girişim/yatırım yoğunluğunun artışa devam edeceğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Çin ekonomisinin yükselişi, Softbank’ın megafonu sonrasında amerikalı yatırımcılarının ilgisi bu bölgeye artarak devam ediyor.  Bu bölgelerdeki girişimlere yatırım odağında kurulan Sequia Capital’ın $695M fonu ile 2019 yılından itibaren özellikle Hindistan ve Çin’den pek çok yatırım haberi alacağız.

3- Mega Fon savaşları

Hasan Aslanoba’nın yatırımları ile ‘Aslanoba etkisi’ olarak anılan dönemi küresel çapta Softbank’ın $100B (Yüz Milyar ABD doları)'lık fonu ile yaşıyor. Hasan Bey’in milyonluk yatırımları gibi $1-$10B arasında 17 yatırımı olan Softbank VC dünyasında megafon savaşlarını başlattı. Bir elin parmağını ancak geçecek adette olan +1B fon yöneten Amerikan VC şirketleri artık $5B+ fonlar kurmaya başladılar. Sequoia Capital’ın $8B lık fonunun ilk kapanışı $6B ile yaptığı mega fonunu takiben Andreessen Horowitz in $7,5B fon kuracağı konuşuluyor.

Softbank destekli wework’un Softbank yatırımı sonrasında 1 yıl içinde 5 satınalma gerçekleştirdi. Mega fonların savaş etkisi yatırım yaptıkları şirketlerin yenilik yapma hızını artırması ile karşımıza çıkacak.  Bu savaşlardan kim kazançlı çıkacak merakla bekliyoruz.

4- Bollaşan para

Pek az girişim sermayesi fonu yatırımcılarına aldıkları riske değecek büyüklükte geri dönüş sağlasa da bu fonlara yatırımcı olmak isteyen ve girişimlere yatırım yapan kurumların sayısı artıyor. Bollaşan para ile birlikte $100M+ ve üzerinde yapılan ve ‘mega tur’ olarak adlandırılan  yatırım tur sayısı artmaya başladı. 2018 yılının ilk 9 ayında yapılan mega tur sayısı tüm 2017'yi geçmiş durumda. Bu büyüklükteki paralara ancak olgun girişimler erişebiliyor ama yatırım hunisinin başında da benzer etkiyi görüyoruz. Bollaşan para ile birlikte tohum aşaması yatırım tutarlarının $2.5 M'lara ulaştığını görmeye başladık.

Yatırım yapacak girişim arayışında olan bu paralarla birlikte 2019 yılı pek çok erken aşama girişim için yatırıma erişimin daha kolaylaştığı bir yıl olacak.

5- Halka Arz

Mega turların da katkısıyla girişimlerin halka arzdan önce aldıkları medyan VC fonu $329M değerine ulaştı. Halka arzdan önce bu kadar yüksek rakamlara ulaşabilmenin de etkisiyle startup'ların halka arz edilme zamanı oldukça ötelendi. Halka arz olan startup'ların özel şirket olarak geçirdikleri zaman 2013 yılında yaklaşık 7 yıl iken, 2018 itibariyle bu süre medyan hesabıyla 10+ yıla çıkmış durumda. VC fonlarına aktarılan paraların artışının bu süreleri daha ne kadar uzayacağını kestirmek güç olsa da yatırım geri dönüşü için yatırımcıların da baskı yapacakları zamanların pek çok şirket için 2019 da geleceği tahmin ediliyor. Uzun süredir dillendirilen Palantir, Uber, Airbnb, Slack halka arzlarının da gerçekleşebileceği bu yılda rekor değerlemeleri görmeye hazırlıklı olmakta fayda var.

6- Türkiye’de kurulan yeni fonlar

2019 yılı Türkiye’deki girişimciler için de güzel geçmeye gebe. Bunun nedeni de girişim sermayesi şirketlerinin ve fon büyüklüğünün artması. Ülkemizin önde gelen VC'lerinden Collective Spark, €24M, 212 VC €50M'luk 2.fonlarını 2018 içinde kapadılar hatta yatırımlara başladılar. Revo’da €60M - €90M arasında 2.fonu kurma hazırlıklarına başladıklarını duyurdu.

Bu fonlar dışında Tübitak’ın 1514 Tech-InvesTR 2018 programı desteği 10 yeni fon da 2019 da kuruluyor olacak. Yatırımcılarını Tübitak’ın desteği bu fonlar T.C. kamu hibelerinden faydalanmış girişimlere öncelikli olarak yatırım yapıyor olacak. Özel sektör, üniversiteler, teknokentler ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın katkısıyla bu fonların büyüklüğünün 1 Milyar TL'yi geçmesi bekleniyor.

Bu gelişmeler ülkemizdeki kurucuları pozitif yönde etkileyecek. Türk girişimcileri için çok sayıda fon ve para olduğu ortada. Bu yüzden doğru pazarları iyi bir takımla hedefleyen ekipler fona erişimde sıkıntı yaşamayacak. 2. fonunu kuran VC'lerin odakları sadece Türkiye olmayacak. Hatta bazı fonlar yurtdışındaki yatırımlarını Türkiye pazarına açacaklarını açıkladı. Rekabeti ve pazarı ülke sınırları içinde sanan kurucuların kafalarını kaldırmalarını sağlayacak bu gelişmeler küresel girişimler çıkarmamıza da vesile olacaklar diye umuyoruz.

Diğer Trendler...

 

IoX Trendleri

Mustafa Dalcı, IoX

IoX ofisinde 2019 yılında konuşacağımız trendleri listeledik.

IoX Trendlerini İncele

Müşteri Deneyimi Trendleri

Pisano

Pisano 2019 müşteri deneyimi trendlerini listeledi.

Müşteri Deneyimi Trendleri

Ürün Yönetimi Trendleri

Erman Taylan, Koçfinans

Ürün yönetimi dünyasının yenilikleri...

Ürün Yönetimi Trendleri